Koziatyn
Polski cmentarz w Koziatyniu.

Na zabytkowym polskim cmentarzu w Koziatyniu aktualnie nie przeprowadza się pochówków. Nekropolia jest położona obok bryły nowo wybudowanego pseudogotyckiego gmachu kościoła parafialnego, proboszcz którego jest równocześnie dziekanem. Cmentarz usytuowano w północnej części miasta, obok wieży wodociągowej i centralnego targu miejskiego.
Na cmentarzu przetrwały 25-35 krzyży oraz płyt nagrobnych, pochodzących z XVIII-XIX stuleci, zgromadzonych w jednym miejscu i ustawionych względem siebie o równym odstępie (patrz mapę-schemat). Te zabytki zostały ocalone przed zniszczeniem pod czas przeprowadzenia wykopu, przecinającego cały teren cmentarza przez lokalną firmę budowlaną w latach 90-ch ubiegłego wieku. Zidentyfikowanie dawnych napisów jest możliwe w przypadku 10-12 kamieni nagrobkowych. Jeszcze 7 do 10 napisów, wytartych przez czas i przy pomocy wpływu atmosfery, da się odczytać po rzetelniejszym zbadaniu. Nazwiska osób pochowanych na cmentarzu, w dużej mierze pochodzenia polskiego, w liczbie 255, zostały wyryte na dwóch płytach granitowych, zamontowanych obok wejścia do kościoła na początku biężącego stulecia. Odtworzenie tych nazwisk stało możliwe dzięki pracy miejscowych krajoznawców oraz wsparciu finansowemu KG RP (patrz zdjęcia i schemat).
Warto zwrócić uwagę na pomnik nagrobny o wysokości 3 m, w postaci rzeźby anioła, depczącego gardło smoka-zła. Rzeźba jest wykonana z białego marmuru i znajduje się w odległości 20 m od tylnej strony kościoła.
Proboszcz kościoła – ks. Eliasz Boriaczuk (tel. kom. 063 208 81 59). Największej pomocy przy sporządzeniu sprawozdania udzielili miejscowy krajoznawca pan Aleksander Wróblewski (tel. kom. 097 887 17 68) oraz pani Switłana Rybińska, wicedyrektor Oddziału Kultury i Turystyki Rady Miejskiej Koziatynia (tel. kom. 067 729 81 13).

Maj, 2016 r. Sprawozdanie przygotował Płahotniuk Igor, tłumaczenie Walery Franczuk

Польське кладовище в Козятині

Старовинне кладовище в Козятині, вже не є діюче. Воно розташоване біля нової будівлі костелу ( модерновий новоготичний архітектурний стиль) і деканату, в північній частині міста ( район старої водокачки і центрального міського ринку).
Збереглося 25-35 надгробних хрестів і плит 18 – 19 століття, знесених в одне місце і розміщених з інтервалами з лівої сторони від костелу ( див. мапу-схему). Ці пам’ятки врятовані від руйнації кладовища під час прориття каналу через кладовище «будівельною організацією будводоконал» у 90-роках. Індефікувати давні надписи вдається лише на 10-12 надгробних камнях. Ще 7-10 можна відновити при більш ретельнішому дослідженні майже стертих часом і кліматичними впливами. 255 польських прізвищ похованих тут вибито на сучасних двох гранітних плитах завдяки архівним дослідженням місцевих краєзнавців і матеріальній підтримці амбасадора польської держави на початку цього століття ( дивись фото і схему).
Також віділяється 3-метровий надгробний пам’ятник з скульптурою Ангела, що ногою наступив на горло химері-злу. Скульптура виконана з білого мрамора, знаходиться в 20 метрах з тильної сторони костелу.
Настоятель храму о. Ілля моб. 063 208 81 59; найбільше сприяння отримано від місцевого краєзнавця Врублевського Олександра Миколайовича (моб. 097 887 17 68); а також заввідділом культури та туризму Козятинської міської ради Рибінської Світлани Францівни (моб. 067 729 81 13).

10.05.16 р., звіт склав Ігор Плахотнюк