Jampol
Jampól. Cmentarz polski.

Cmentarz znajduje się w południowej części miasta, w odległości 3 km od centrum, w obrębie którego są usytuowane gmach budowli rady miejskiej i dworca autobusowego. Przez środek cmentarza przebiega droga wyasfaltowana, w dobrym stanie, oddzielając jego zabytkową część od tej, gdzie są współczesne pochówki (patrz schemat). Ogrodzenie cmentarza jest wykonane z drewnianych sztachet, stan którego satysfakcjąnujący. Dosyć pokaźna pod względem rozmiarów część zabytkowego cmentarza wysiłkiem wolontariuzy z Winnicy i Warszawy w ciągu ostatnich 5 lat została oczyszczona z zarośli. Napisy na nagrobkach przeważnie są dobrze czytelne (patrz schemat). Mniej więcej w środku zabytkowej części cmentarza znajduje się na pół zrujnowana niegdyś przestronna kapliczka o unikatowej elewacji, zwrócenej w kierunku Dniestru. Tuż obok zachowały się w dobrym stanie XIX-wieczne nagrobki przedstawicieli rodzin Żółkiewskich, Pińskich, Marjanowskich, Witkiewiczów, Witkowskich, Izydora Balickiego, Anselma Korsaka. W porównaniu z innymi cmentarzami, szczególnie niezwykle wygląda właz, składający się z dwóch połówek, prowadzący do krypty grobowca rodziny Witkowskich (patrz zdjęcie). W najbardziej oddalonej, oczyszczonej z gąszczy części cmentarza, do której można dojść jedynie ścieżką, biegnącą nad stromym stokiem kanionu dniestrzańskiego, spośród innych grobowców wyróżnia się zespół memorialny, mieszczący napis „Konstanty Sarrecki”. W innej części cmentarza, położonej bliżej miasta, oddzielonej rowem od większej, zabytkowej części, porośniętej nieprzebranym gąszczem, wśród grobów katolickich i prawosławnych, usytuowanych na przemian ze sobą bez jakiegokolwiek systemu, zostały odnalezione płyty nagrobkowe, zawierające fragmenty epitafiów wykonanych w języku polskim. Tego znaleziska udało się dokonać dzięki pomocy pana Włodzimierza Poboroziuka, aktywisty lokalnej wspólnoty polskiej (tel. kom. 096 517 79 10). W trakcie oględzin cmentarza autorowi niniejszego sprawozdania towarzyszyły pani Mirosława Wrzeszcz, sekretarz Rady Miejskiej, aktywna działaczka lokalnej wspólnoty polskiej (tel. kom. 067 966 42 34) oraz pani Halina Tkacz, wiceburmistrz (tel. kom. 096 646 26 26).

Sprawozdanie przygotował Igor Płahotniuk, opracowanie tekstu – Walery Franczuk