Woronowica
Cmentarz polski w Woronowicy (obw. winnicki), wiek XIX.

Cmentarz polski w Woronowicy położony jest na obrzeżach miasteczka, w jego północno-wschodniej części, od strony wjazdu z Winnicy, odległy na 20 km od centrum obwodowego oraz 2 km od centrum wsi, gdzie znajduje się pałac Groholskich (obecnie w nim funkcjonuje muzeum lotnictwa). Z wyasfaltowaną drogą cmentarz łączy 100-metrowy odcinek drogi gruntowej. Cmentarz znajduje się na skraju lasu. Prawie cały teren nekropolii jest porośnięty wysokimi sosnami.
Wejście na nekropolię ma kształt łuku, wykonanego z cegły, która w znacznej mierze już jest zniszczona. Tuż po wejściu na cmentarz, w pobliżu łuku wejściowego, zarówno po lewej, jak i po prawej stronie można zaobserwować 20-25 kamieni nagrobkowych i zbitych krzyży, leżących na ziemi. Na 10-12 z nich można przeczytać napisy, co pozwala je zidentyfkować. W głębi cmentarza stoi kaplica, wiek której liczy ponad 300 lat. Jej górna kondygnacja jest wyłożona z cegły już w znacznnej mierze zniszczonej. Po obu stronach od portalu wejściowego, mającego kształt łuku, zamieszczona jest płaskorzeźba ukazująca linię czasu (patrz schemat). Naprzeciwko kaplicy znajduje się miejsce po zniszczonym grobowcu, obwód którego wyznaczają słupki. Po środku tego miejsca mieści się duży otwór, zasypany liścmi, prowadzący do krypty. Pokaźne rozmiary i ulokowanie w centrum cmentarza nasuwają wnioski o tym, że jest to grobowiec osoby bądź rodziny, wyrużniającej się pochodzeniem spośród osób, które znalazły swój spoczynek w tym miesjcu.
Ogrodznie cmentarza nie zachowało się. Można jedynie odnaleźć pozostałości dawnej fosy i wału, wyznaczających niegdyś jego obwód. Od strony lasu w ogóle nie sposób ustalić granic cmentarza. Od tej właśnie strony przeprowadzane są pochówki dotychczas. Opiekuje się cmentarzem parafianka miejscowego kośioła pani Maria Popiel (tel. kom. 097 086 88 31).

Maj, 2016 r. Sprawozdanie przygotował Igor Płachotniuk, tłumaczenie Walery Franczuk

Dane GPS nekropolii:
N 47.07.11
E 28.40.51

смт. Вороновиця Вінницької області: польське кладовище 19 ст.

Польське кладовище знаходиться на північно-східній околиці Вороновиці зі сторони Вінниці за 20 км. від обласного центру і за 2 км. від цетру Вороновиці – палацу Грохольських ( нині музей авіації). Лише 100 метрів всипаної дороги відділяє від асфальтної дороги. Кладовище знаходиться на краю лісу. Майже вся територія кладовища знаходиться під кронами високих соснових дерев.
Вхід у вигляді арки з давньої цегли – цегла у стані руйнації. З правої і лівої сторін відразу біля вхідної арки 20-25 надгробних каменів і хрестів впавших (збитих) зі своїх місць. Із них 10-12 можна індефікувати (прочитати надписи). В глибині кладовища знаходиться «часовня» 302 річної давності з зруйнованою верхньою частиною цегляної кладки. По обидва боки входу у вигляді арки рельєфний орнамент лінії часу (дивись схему). Напроти часовні  місце гробниці обрамленої по периметру стовпчиками і посередині великий отвір в підземелля засипаний листям. Очевидно, що по розмірам і по центральній композиції розміщення - це гроб або родинна усипальниця самого знатного з всіх інших, похованих на цьому кладовищу.
Огорожа не збереглась – лише по периметру залишки давнього валу і рову. А зі сторони лісу межу кладовища взагалі встановити майже не можливо. Зі сторони лісу продовжуються сучасні поховання. Доглядає за кладовищем прихожанка місцевого костелу Попель Марія – моб.097 086 88 31
 
23.05.16 р., Звіт склав Плахотнюк Ігор